Kim są współcześni wykluczeni. O nowej książce Artura Domosławskiego

Wykluczeni – to tytuł najnowszej książki Artura Domosławskiego, znanego reportażysty i dziennikarza. Z autorem o różnych relacjach między wykluczeniem, dyskryminacją i nadzorem będziemy dyskutować w ramach cyklu „Rozmowy Panoptykonu”.

Przemoc w brazylijskich fawelach, fala uchodźców na greckich wyspach, morderstwa kobiet na meksykańsko-amerykańskim pograniczu. Wszystkie te sprawy łączy jedno: ich ofiarami są osoby biedne, o innym pochodzeniu etnicznym, nieposiadające wpływów ani pieniędzy. Łączy je również systemowe wykluczenie – przez społeczeństwo, biznes czy władze. Zła sytuacja ekonomiczna zbyt często niestety też wiąże się z przemocą o skali tak dużej, że w naszym „wygodnym” świecie nie sposób ją sobie wyobrazić. Wykluczeni też są najczęściej równocześnie krzywdzeni nie tylko przez lokalne gangi, ale też policję. Ich codzienność wyznaczają pobicia, przesłuchania, oraz terror psychiczny.

Artur Domosławski skrupulatnie opisuje wszystkie te przypadki. Jego książka to jednak nie tylko reporterski zapis tego, „jak źle się dzieje na świecie”. To próba opisania wielowątkowego i trudnego do prostego wyjaśnienia problemu, jakim jest właśnie wykluczenie. Katastrofalna sytuacja życiowa wielu osób i społeczności to konsekwencja starych zbrodni oraz napięć społecznych: kolonializmu, rasizmu, konfliktów etnicznych, dyktatur itp. Niestety autor nie mówi nam jednak, że „będzie lepiej”. Wręcz przeciwnie, globalne zmiany, takie jak globalne ocieplenie, sprawią, że wykluczonych będzie jeszcze więcej.

W Fundacji Panoptykon dostrzegamy, jak często współczesny nadzór „produkuje” lub próbuje „zarządzać” wykluczonymi. Czy jest to policyjna baza danych osób romskiego pochodzenia, czy kamery śledzące osoby bezdomne, czy wreszcie dyskryminujący mechanizm profilowania pomocy dla bezrobotnych. We wszystkich tych przypadkach informacja staje się narzędziem władzy i to raczej tej krzywdzącej. O tym i innych powiązaniach nadzoru z wykluczeniem porozmawiamy podczas najbliższej Rozmowy Panoptykonu o nadzorze i wykluczeniu, w czwartek, 3 listopada o godzinie 18:00 w Cafe Kryzys (Warszawa, ul. Wilcza 30 – wejście w bramie po lewej stronie). Zapraszamy!