Od jutra (25 maja) zacznie być w pełni stosowane europejskie rozporządzenie o ochronie danych osobowych (RODO). Z perspektywy Panoptykonu – który powstał po to, by chronić prawa i wolności ludzi w zetknięciu z praktykami nadzoru i wszechobecnym gromadzeniem danych – to dobra, długo wyczekiwana zmiana. Byliśmy zaangażowani w prace legislacyjne, których owocem jest RODO, od samego początku (Komisja Europejska ogłosiła konsultacje swojego pomysłu w październiku 2010r. – to był ten moment!). Dzięki nowym przepisom łatwiej nam będzie walczyć ze złymi praktykami tych firm, które do tej pory eksploatowały dane osobowe i liczyły zyski bez oglądania się na nasze prawa.

Już za kilka dni w pełni obowiązywać zacznie ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych (RODO), które (miejmy nadzieję) skutecznie zmieni dotychczasowe praktyki administratorów. Oto subiektywna lista ich „grzechów”, na które natknęliśmy się w ostatnim czasie.

Telemarketer znowu Cię zirytował napastliwym telefonem? Do Twojej skrzynki po raz setny trafiła oferta sklepu, który nie wiadomo skąd ma Twój adres? A może zamierzasz starać się o kredyt i zastanawiasz się, jak wygląda Twój profil z perspektywy banku? Nad danymi, które już raz się od nas odkleiły, trudno jest zapanować. Jednak sam fakt, że one „gdzieś tam krążą”, jeszcze nie oznacza, że nic w tej sprawie nie możemy zrobić. Wręcz przeciwnie! RODO daje nam konkretne uprawnienia, po które może sięgnąć każdy, kto chce odzyskać kontrolę nad swoimi danymi.

Do dnia zero – 25 maja – zostało tylko kilka dni. To wtedy zacznie w pełni obowiązywać RODO (rozporządzenie o ochronie danych osobowych), które – w niektórych kręgach – ma wyjątkowo złą prasę. Czy słusznie?

Zapraszamy na rozmowę Katarzyny Szymielewicz z Fundacji Panoptykon z Aleksandrą Przegalińską – doktor filozofii, specjalistką w dziedzinie sztucznej inteligencji, wykładowczynią w Akademii Leona Koźmińskiego i w Massachusetts Institute of Technology (MIT). Za nagranie serdecznie dziękujemy ojcu polskich podcasterów, Borysowi Kozielskiemu.

Wczoraj rozpoczęły się w Sejmie prace nad przygotowanym przez Ministerstwo Cyfryzacji projektem ustawy o ochronie danych osobowych. Znienacka dorzucono do niego przepisy regulujące monitoring w szkołach, w pracy oraz na ulicach. Niestety, zgodnie z zarządzeniem Szefowej Kancelarii Sejmu nie mogliśmy brać udziału w posiedzeniu komisji pracujących nad projektem i dlatego nie znamy szczegółów zaproponowanych rozwiązań. A chcielibyśmy je szybko poznać, bo nie chodzi tylko o to, żeby wprowadzono przepisy, ale przede wszystkim, żeby prezycyjnie uregulowano w nich zasady dotyczące stosowania kamer.

Wbrew pozorom RODO, unijna regulacja, nie jest rewolucją. Zasady, na których się opiera, są już dobrze ugruntowane – formalnie obowiązują w Polsce oraz innych krajach UE od 20 lat.

„Dane osobowe” administratorom kojarzą się zazwyczaj z suchym obowiązkiem prawnym, niezrozumiałymi klauzulami informacyjnymi, fikcyjnymi zgodami, a od niedawna jeszcze z wizją astronomicznych kar finansowych. Zazwyczaj nie uświadamiamy sobie, że za danymi stoi osoba, a za obowiązkami administratora – jej konkretne prawa: prawo do decydowania o sobie, do zachowania intymności i prywatności, do kontrolowania tego, kto i co wie na jej temat. Nowe unijne rozporządzenie o ochronie danych osobowych przywraca tę perspektywę, kładąc nacisk na informowanie ludzi, co dzieje się z ich danymi i jakie prawa mają w związku z tym, że je udostępniają.